Beni hatırla
 
BİR DİREKSİYONDAN ÇOK DAHA FAZLASI

Günümüzde kullanılan modern Formula 1 direksiyonlar olmasa, dünyanın en iyi pilotları bile insan üstü yeteneklerini sergilemekte zorlanırlar. Günlük hayta kullandığımız otomobillerdeki direksiyonlar, genelde basit şekilde sadece otomobili yönlendirmek için kullanılsa da, Formula 1 otomobillerinin direksiyonun otomobili yönlendirmek dışında onlarca fonksiyonu bulunuyor. Pilotlar, neredeyse otomobillerin tüm sistemlerine direksiyon üzerinden müdahale edebiliyorlar.

Bir Formula 1 otomobilinin direksiyonu, teknolojik açıdan otomobilin en çok dikkat çeken parçalarından birisidir. Bundan aşağı yukarı 10 sene önce bile, F1 otomobillerinin direksiyonları son derece basitti; üzerinde üç tane buton (bir boş vites seçme butonu, bir içecek ve bir de telsiz butonu) bulunan bir kısmı düz olsa da genelde yuvarlak şekilli direksiyonlardı bunlar.

Direksiyonlar karbon fiber, alüminyum, titanyum, çelik, kauçuk ve plastik gibi malzemelerin birleşiminden üretiliyor. Yaklaşık 120 parçadan oluşan direksiyon, otomobilin ondan fazla fonksiyonuna kumanda etmesine rağmen sadece 1.3 kg civarında bir ağırlığa sahip.

Genelde Formula 1 takımları bir sezonda sekiz ile on iki arasında direksiyon üretiyorlar ve her ne kadar kesin rakamlar verilmese de, bir direksiyonun değerinin 30.000 dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.

Normal bir yol otomobilinin direksiyon çapının yaklaşık yarısı kadar bir çapa sahip olan ve artık yuvarlak şekillerini tamamen kaybeden direksiyonlar sayesinde, pilotlar yarı otomatik elektronik vites kutusunu kullanarak vites değiştiriyorlar; kalkışta debriyajı direksiyon üzerinden elle kumanda ediyorlar; motor devir ışıklarını görerek ne zaman vites değiştireceklerine karar veriyorlar; telsiz butonu yardımıyla pite konuşuyorlar; spin atmaları halinde bir butona basarak otomobili boş vitese geçiriyorlar; yine bir butona basarak konsantre içeceklerini alıyorlar; ön ve arka devreler arasındaki fren dengesini değiştiriyorlar; motor giden yakıt-hava karışımının zenginliğini ayarlıyorlar; motor yönetim haritası ve çekiş kontrol sistemini önceden belirlenen ayarları arasında seçim yapıyorlar; pit yoluna girdiklerinde otomobili hız limiti moduna alıyorlar ve direksiyon üstündeki göstergeler sayesinde tur zamanlarını, otomobili hızını, bulunduğu vitesi, yarışın kaçıncı turunda olduğunu görebiliyorlar.

McLaren-Mercedes’te, elektronik göstergeler diğer takımların aksine direksiyonun üzerinde değil, kokpitin üzerinde yer alıyor. Takımının geçtiğimiz sezon kullandığı direksiyonun üstündeki butonların fonksiyonları şöyle:
















































1: Ekrandaki menülerde geri gidiş butonu
2: Motor haritası: Daha önceden ayarlanan motor haritası seçenekleri (ateşleme, benzin-yakıt ayarı vs) arasında seçim yapmak için kullanılır.
3: Pit yolu hız limitörü: Otomobil pite girdiğinde, hızı antrenmanlarda 60 km/s, sıralama turları ve yarışta ise 100 km/s’e indirmek ve bu seviyede sabit tutmak için kullanılır.
4: Telsiz butonu: Pilotun, telsiz vasıtasıyla pit ile haberleşmesini sağlar. Pilot br şeyler söyleyeceği zaman, butona basarak konuşur.
5: Boş vites butonu: Pilotun, otomobili istediği an herhangi bir vitesten boş vitese almasını sağlar.
6: Yedek buton: Takım tarafından ihtiyaçlara uygun olarak herhangi bir fonksiyon için kullanılabilir.
7: Diferansiyel butonu: Pilotun, daha önceden belirlenen diferansiyel ayarları arasında seçim yapmasına yarar.
8 : Ekrandaki menülerde ileri gidiş butonu
9: Vites kulakçıkları: Pilot bu kulakçıkları kullanarak vites değiştirir. Soldaki sulakçık vites düşürürken, sağdaki kulakçık vites yükseltir.
10: Çekiş Kontrol butonu: Bu buton ile pilot istediği zaman, otomobilin patinaj yapmasını engelleyerek motorun gücünün tekerleklere daha verimli şekilde aktarılmasını sağlayan çekiş kontrol sistemini devre dışı bırakır.
11: Mesaj alındı butonu: Pilot, pitten verilen mesajı aldığını bu butona basarak konfirme eder.
12: Veri işaretleme: Pilot bilgi ekranları arasında dolaşırken, bir noktayı vurgulayarak takımı bir sorundan haberdar etmek isterse bu butona basarak söz konusu veriyi işaretler.
13: Lastik ayarı: Pilot, eğer yarış içinde kuru zemin lastiklerinden intermediate yada yağmur lastiklerine geçiş yaptıysa, bu butonla birlikte önceden ayarlanan parametreler arasında bir seçim yapabilir.
14: Debriyaj kulakçıkları: Pilot, bu kulakçıklar vasıtasıyla, kalkış anından otomobilin debriyajını kontrol eder. Kalkıştan sonra, pilotun vites değiştirirken debriyajı kullanmasına gerek yoktur.
15: İçecek: Pilot, bu buton sayesinde kompresör sisteminin yardımıyla otomobili sürerken ki, sıvı ihtiyacını giderir.
16: İlk ayar butonu: Otomobilin bazı ayarlarını, otomatik olarak daha önceden belirlenen parametrelere çevirir.
17: Çok fonksiyonlu butonlar: Bu butonlar sayesinde pilot fren dağılım ayarı, diferansiyel ayarı, yakıt-hava karışımı, motor yönetim haritası, çekiş kontrol ayarı gibi paremetreleri istediği şekilde ayarlama şansını yakalar.

Serhan Acar Ağustos 2005






























Bu yazıyı paylaş:
Share |
 


Yorumlar
Henüz yorum bulunmamaktadır.
lamp83 s-sport