Beni hatırla
 

Bugünkü modern F1 otomobillerinin her santimetre karesi, hava akımını optimize edecek şekilde tasarlanıyor. Burada mühendislerin çalıştığı konu aslında çok bilinen bir konu; onlar bir uçağın havada kalmasını sağlayan fiziksel özellikler ve kuralları tam ters yönde kullanarak otomobilleri yere bastırmaya çalışıyorlar.

Aerodinami uzmanlarının hedefi; otomobillerin yere basma gücünü (downforce – kanatların altına yaratılan alçak basınç sayesinde otomobilleri yere bastıran dikey güç) arttırmak ve otomobilin ileriye doğru gitmesine engel olan sürtünme etkisini azaltabilmek.

Formula 1 otomobillerinin performansında aerodinaminin oynadığı büyük rol, takımların tamamının çok büyük paralar harcayarak rüzgar tüneli yatırımları yapmasını sağladı. Tünelin çalışma prensibi son derece basit; kontrol edilen belli süratlerde hava akımı otomobilin özel olarak hazırlanan modeli üstüne (%50 ile %100 ölçekte) gönderiliyor.

Otomobilin modeli, pist üstündeki tümseklerin bile canlandırılabileceği hareketli bir bant üstünde yer alıyor. Modelin üstünde yer alan sayısız sensörler sayesinde otomobilin üstündeki basınçlar ölçülebildiği gibi, otomobilin pistte yaşayacağı viraj dönme, gövde yuvarlanması, ağırlık transferi gibi hareketler de simüle edilebiliyor. Hava genelde çapı 5 metreden daha büyük olan devasa fanlar ile otomobile doğru püskürtülüyor ve otomobilin bant üstündeki hızı da 300 km/s’e kadar çıkarılabiliyor. 9 ton kadar havanın otomobile püskürtülebildiği tünelde, otomobil ile hareketli bant arasındaki mesafe 0.01 mm hassasiyetle ayarlanabiliyor. Otomobilin aerodinamik performansı üstündeki etkinliklerinden dolayı hava sıcaklığı yarım dereceye varan hassasiyetle kontrol edilirken, tünel içindeki nem de sürekli denetleniyor. Tabii tüneldeki çalışmaların her dakikası içinde, elde edilen tüm verile bilgisayarlarda depolanıp analiz ediliyor.

Bugünlerde takımların rüzgar tünelleri haftanın yedi günü, 24 saate kadar varan sürelerde çalışıyor. Sadece rüzgar tüneli personelinin işlettiği bu tünellerin, birkaç ayda bir kalibrasyonlarının da yapılması gerekiyor.

Serhan Acar Temmuz 2005
Bu yazıyı paylaş:
Share |
 


Yorumlar
Henüz yorum bulunmamaktadır.
lamp83 s-sport