Beni hatırla
 




















































Formula 1 Dünya Şampiyonası, her yıl 1 Ocak’ta devreye giren ve 31 Aralık’a kadar geçerli olan Sportif Yönetmeliğe göre yönetilir. Bu yönetmelik, genel hatlarıyla şampiyonanın işleyişini ve yarışlar esnasında uygulanacak kural ve/veya prosedürleri içerir.

Bir Grand Prix hafta sonunda, TV ekranlarında izlediğimiz yarışın sportif yönetimini temelde üç gruba ayırabiliriz. İlk grupta, yarışın yapan organizatör tarafından seçilen ve çoğunlukla yerel görevlileri içeren kalabalık bir ekip vardır. Bayrak hakemleri, müdahale hakemleri, kurtarma görevlileri, tıbbi görevliler gibi kişileri içeren bu grubun başında Yarışma Direktörü bulunur.

İkinci grupta FIA’nın sabit F1 takımını sayabiliriz. Başını F1’in Şampiyona Direktörü ve Güvenlik Delegesi Charlie Whiting’in çektiği ekipte Gözlemci, Tıbbi Delege, Teknik Delege, Medya Delegesi, Güvenlik Aracı Sürücüsü gibi, tüm yarışlarda aynı görevi yapıp sorumluluk alan isimler yer alıyor.

Son grupta ise, işin cezalar, klasmanlar, itirazlar gibi bölümlerine, yani kısacası yargı kısmına bakan Komiserler Kurulu var. Komiserler Kurulu, üç kişiden oluşur. Bu kurulun başkanını ve bir üyesini FIA atarken, üçüncü üye yarışın yapıldığı ülkeden seçilir. Üç farklı ülkeden gelen bu üç komiser, start listelerini, resmi sonuçları, ihlalleri, cezaları onaylarlar. Kurul kararlarını oy çokluğuyla alır. Diğer otomobil sporlarından farklı olarak, bu sene başından itibaren F1’de, bir de Komiserler Kurulu Danışmanı adını taşıyan bir görevli yer alıyor. Baız yarışlara FIA Başkanı Max Mosley’in temsilcisi olarak da katılan Alan Donnely, kararlarda oy hakkı bulunmasa da, Komiserler Kurulu’na yol gösterme görevini üstlenmiş durumda.

Yarışma hafta sonunda, pist üstünde veya pit alanında yapılan ve yerel görevliler tarafından tespit edilen ihlaller Charlie Whiting’a bildirilir. Şampiyona Direktörü’de bu ihlalleri, duruma göre ceza verebilecek olan Komiserler Kurulu’na iletir. Örneğin pit çıkışındaki beyaz çizgiye basılması, pit yolunda hız limitinin ihlal edilmesi gibi yargılayan kişinin takdirine göre değişmeyen, net bir ihlal yapıldıysa, bütün sezon boyunca uygulanan sabit cezalar verilir. Örneğin Cuma ve Cumartesi günü pit yolunda hız limitini aşan bir sürücü, limit aştığı her km/s başına 200 Euro para cezası öder. Aynı ihlal yarış içinde yapılırsa, pitten geçme cezası verilir.

Bir de Komiserler Kurulu’nun görüşüne göre değişebilecek, yani subjektif bir kararın verilmesini gerektiren olaylar vardır. İki sürücünün bir temas yaşaması, bir sürücünün diğerini engellemesi veya pist dışına çıkmaya zorlaması gibi, takdire bağlı olaylara da zaman zaman cezalar verilmektedir. Zaten F1’deki neredeyse bütün tartışmalar, bu tür subjektif kararların sonucunda verilen cezalar yüzünden çıkar.

Sportif yönetmeliğe göre Olay, şu durumlar olarak sıralanabilir:

- Yarışın durdurulmasına sebep olunması

- Sportif Yönetmeliği veya Kod’u ihlal eden bir durumun oluşması,

- bir veya birkaç otomobil tarafından alınan hatalı start (fodepar),

- bir çarpışma,

- bir sürücünün pist dışına çıkmasına sebep olan durum,

- sürücü tarafından yapılan ve kurallara uygun bir geçişe izin vermeyen davranış,

- geçiş esnasında diğer sürücüyü kural dışı engellemek.

Bir sürücünün yukarıdaki ihlallerden birisini yaptığı kesin olarak belli değilse, birden çok otomobilin karıştığı olaylar, normalde yarıştan sonra incelenir.

Komiserler Kurulu, rapor edilen ya da Şampiyona Direktörü tarafından belirtilen, bir veya birkaç sürücünün karıştığı bir olayın ceza gerektirip gerektirmediğine karar vermek yetkisine sahiptir. Eğer bir olay Komiserler Kurulu tarafından araştırılıyorsa, hangi sürücülerin bu araştırmaya dahil olduğu hakkındaki mesaj, zamanların gösterildiği ekranlarda bütün takımlara gösterilir.

Komiserler Kurulu, bir olaya karışan sürücülere aşağıdaki üç cezadan herhangi birini verebilir:

a) Pitten geçme cezası: Sürücü pite girmeli ve durmadan yarışa devam etmelidir.

b) 10 saniye zaman cezası. Sürücü pite girmeli, kendi pit alanında en az 10 saniye durmalı ve tekrar yarışa devam etmelidir.

c) bir sonraki yarışta start pozisyonundan 10 sıra geriye düşme cezası

Ancak a) ve b) maddelerinde belirtilen cezalar, yarışın son beş turunda veya yarıştan sonra verildiyse, ilgili sürücünün yarış bitirme derecesine 25 saniye eklenir.

Grand Prix yarışlarının sonunda TV ekranlarına yansıyan sonuçlar, aslında geçici neticelerdir. Bu neticelerin ilan edilmesinin ardından, yarım saatlik bir itiraz süresi başlar. Ayrıca bu esnada yarışı bitiren otomobiller teknik kontrolden geçirilir. Bu süre içinde herhangi bir yazılı itiraz yapılmadıysa ve otomobillerde teknik bir uygunsuzluk tespit edilmediyse, ilan edilen geçici neticeler kesinleşir.

Yani yarışa katılan her yarışmacının, Komiserler Kurulu’nun aldığı bir karara veya bir başka yarışmacının yaptığı bir harekete itiraz etme hakkı vardır. Bu itiraz, ilgili karar veya neticenin ilanından itibaren yarım saat içinde, yazılı olarak ve 2.000 Euro’luk bir harç eşliğinde yapılabilir. Komiserler Kurulu itiraz reddederse, yarışmacıların başvurabileceği son merci ise, FIA’nın Uluslar arası Temyiz Mahkemesi’dir. Motorsporlarında görev yapan hukukçulardan oluşan bu mahkeme, kendi içinde, o yarışta görev yapmamış olan üç kişilik bir kurulu belirler ve bu kurul, söz konusu temyiz başvurusunu değerlendirerek karar bağlar.

İşte pek çok prosedürü içeren bu sistemin, biraz da karmaşık olan yapısı yüzünden; itiraz olması halinde yarışların sonuçları, damalı bayrağın sallanmasından günler sonra bile değiştirilebilmektedir.
Bu yazıyı paylaş:
Share |
 


Yorumlar
Henüz yorum bulunmamaktadır.
lamp83 s-sport